آیا تا به حال نگران این بوده اید که نخوردن صبحانه ممکن است باعث بی قراری شما در محل کار شود؟ یا اینکه روزه داری متناوب باعث تحریک پذیری، حواس پرتی و کم بازدهی شما می شود؟
تبلیغات میان وعده ها به ما هشدار می دهند که “وقتی گرسنه هستید، شما نیستید” و این باور رایج را تقویت می کند که تغذیه برای تیز نگه داشتن مغز ما ضروری است.
این پیام عمیقاً در فرهنگ ما بافته شده است. به ما گفته شده است که سوخت گیری مداوم راز هوشیاری و کارآمد ماندن است.
با این حال، غذا خوردن با زمان محدود و روزه داری متناوب در دهه گذشته به شیوه های سلامتی بسیار محبوب تبدیل شده است. میلیون ها نفر این کار را برای مزایای طولانی مدت، از مدیریت وزن گرفته تا بهبود سلامت متابولیک، انجام می دهند.
مطالب مرتبط: غذاهای ناسالم که بیشتر به مغز شما آسیب می رسانند، توسط تحقیقات جدید رتبه بندی شده اند
این یک سوال مبرم ایجاد می کند: آیا می توانیم بدون فدا کردن توانایی های ذهنی خود از فواید روزه برای سلامتی بهره مند شویم؟ برای پی بردن به این موضوع، جامع‌ترین بررسی تا به امروز را در مورد چگونگی تأثیر روزه بر عملکرد شناختی انجام دادیم.
چرا عجله در وهله اول؟
روزه فقط یک ترفند رژیمی مرسوم نیست. این به یک سیستم بیولوژیکی کمک می کند که طی هزاران سال به کمال رسیده است تا به انسان کمک کند تا با کمبود مقابله کند.
وقتی به طور منظم غذا می خوریم، مغز بیشتر از گلوکز ذخیره شده در بدن به عنوان گلیکوژن کار می کند. اما پس از حدود 12 ساعت بدون غذا، این ذخایر گلیکوژن کاهش می یابد.
در این مرحله، بدن یک سوئیچ متابولیک هوشمند را انجام می دهد: شروع به تجزیه چربی به اجسام کتون می کند (به عنوان مثال، استواستات و بتا هیدروکسی بوتیرات)، که منبع سوخت جایگزین را فراهم می کند.
این انعطاف پذیری متابولیک که زمانی برای بقای اجداد ما حیاتی بود، اکنون با فواید سلامتی متعددی همراه است.
برخی از امیدوارکننده‌ترین تأثیرات روزه‌داری ناشی از روشی است که فرآیندهای بدن را تغییر می‌دهد. برای مثال، روزه‌داری اتوفاژی را فعال می‌کند، نوعی «خدمه تمیزکننده» سلولی که اجزای آسیب‌دیده را تمیز کرده و آنها را بازیافت می‌کند، فرآیندی که تصور می‌شود پیری سالم‌تر را پشتیبانی می‌کند.
همچنین حساسیت به انسولین را بهبود می بخشد و به بدن اجازه می دهد قند خون را به طور موثرتری مدیریت کند و خطر ابتلا به بیماری هایی مانند دیابت نوع 2 را کاهش می دهد.
علاوه بر این، به نظر می‌رسد تغییرات متابولیک ناشی از روزه‌داری محافظت گسترده‌تری را ارائه می‌دهد و به کاهش احتمال ابتلا به بیماری‌های مزمن که اغلب با پرخوری مرتبط است، کمک می‌کند.
آنچه که داده ها نشان داد
این فواید فیزیولوژیکی روزه را جذاب کرده است. اما بسیاری از ترس اینکه فعالیت ذهنی آنها بدون عرضه مداوم غذا کاهش پیدا کند، در پذیرش آن تردید دارند.
برای پرداختن به این موضوع، ما یک متاآنالیز، یک «مطالعه مطالعات» انجام دادیم، که به بررسی تمام مطالعات تجربی موجود می‌پردازیم که عملکرد شناختی افراد را در زمان ناشتا بودن با افرادی که در هنگام غذا خوردن بودند مقایسه می‌کردند.
جستجوی ما 63 مقاله تحقیقاتی را شناسایی کرد که نشان دهنده 71 مطالعه مستقل بود، با یک نمونه ترکیبی از 3484 شرکت‌کننده که بر روی 222 معیار مختلف شناخت آزمایش شدند. این مطالعه تقریباً هفت دهه، از سال 1958 تا 2025 را پوشش می دهد.
پس از ادغام داده ها، نتیجه گیری ما روشن بود: تفاوت معنی داری در عملکرد شناختی بین بزرگسالان سالم روزه دار و سیری وجود نداشت.
افراد در تست‌های شناختی که توجه، حافظه و عملکرد اجرایی را اندازه‌گیری می‌کنند، چه اخیراً غذا خورده باشند و چه نخورده‌اند، به همان خوبی عمل می‌کنند.
وقتی روزه اهمیت دارد
تجزیه و تحلیل ما سه عامل مهم را نشان داد که می تواند نحوه تأثیر روزه بر ذهن شما را تغییر دهد.
اول اینکه سن مهم است. بزرگسالان هیچ کاهش قابل اندازه گیری در عملکرد ذهنی در طول روزه داری نشان نمی دهند. اما کودکان و نوجوانان هنگام حذف وعده های غذایی در آزمایشات بدتر عمل می کنند.
به نظر می رسد مغز در حال رشد آنها نسبت به نوسانات عرضه انرژی حساس تر است. این توصیه دیرینه را تقویت می کند: کودکان باید با یک صبحانه مناسب به مدرسه بروند تا از یادگیری حمایت کنند.
زمان نیز به نظر می رسد مهم است. ما دریافتیم که دوره‌های روزه‌داری طولانی‌تر با تفاوت کمتری در عملکرد بین حالت‌های روزه‌دار و تغذیه‌شده مرتبط است. این ممکن است به دلیل تغییر متابولیک به کتون ها باشد، که می تواند منبع انرژی پایدار را به مغز پس از از بین رفتن گلوکز بازگرداند.
عملکرد در افراد روزه‌دار زمانی بدتر بود که آزمایش‌ها بعداً در روز انجام شد، که نشان می‌دهد روزه‌داری ممکن است افت طبیعی ریتم شبانه‌روزی ما را تقویت کند.
نوع آزمون هم مهم بود. هنگامی که وظایف شناختی شامل نمادها یا اشکال خنثی بود، شرکت کنندگان روزه دار به همان خوبی و گاهی اوقات حتی کمی بهتر عمل کردند.
اما زمانی که وظایف شامل نشانه‌های مرتبط با غذا بود، شرکت‌کنندگان گرسنه از بین رفتند. گرسنگی باعث ایجاد مه جهانی در مغز نمی‌شود، اما باعث می‌شود هنگام فکر کردن به غذا، حواس‌مان را راحت‌تر پرت کنیم.
این برای شما چه معنایی دارد؟
برای بیشتر بزرگسالان سالم، یافته‌ها اطمینان خاطر می‌دهد: می‌توانید روزه‌های متناوب یا سایر پروتکل‌های روزه‌داری را بدون نگرانی از ناپدید شدن هوشیاری ذهنی خود بررسی کنید.
با این حال، روزه یک عمل جهانی نیست. احتیاط در کودکان و نوجوانانی که مغزشان هنوز در حال رشد است و به نظر می رسد برای انجام بهترین عملکرد خود نیاز به تغذیه منظم دارند، لازم است.
به همین ترتیب، اگر شغل شما به حداکثر هوشیاری در اواخر روز نیاز دارد، یا اگر اغلب در معرض نشانه های غذایی وسوسه انگیز هستید، ممکن است حفظ روزه سخت تر به نظر برسد.
و البته، برای گروه‌های خاصی، مانند کسانی که دارای شرایط پزشکی یا نیازهای غذایی خاص هستند، ممکن است روزه گرفتن بدون راهنمایی حرفه‌ای توصیه نشود.
در نهایت، روزه‌داری به‌عنوان یک ابزار شخصی بهتر دیده می‌شود تا نسخه‌ای که برای همه مناسب است. و مزایا و چالش های آن از فردی به فرد دیگر متفاوت خواهد بود.
دیوید مورو، دانشیار روانشناسی، دانشگاه اوکلند، Waipapa Taumata Rau
این مقاله از The Conversation تحت مجوز Creative Commons بازنشر شده است. مقاله اصلی را بخوانید.
